Neden Çenemden Ses Geliyor?
Çenenizi açıp kapatırken tıklama, klik veya sürtünme şeklinde bir ses duymanız oldukça sık karşılaşılan bir durumdur. Bu seslerin en yaygın nedeni, çene eklemindeki diskin normal konumundan kaymasıyla ortaya çıkan redüksiyonlu disk deplasmanıdır.
Çene ekleminde bulunan disk, alt çenenin hareketleri sırasında eklemin rahat ve dengeli çalışmasını sağlayan bir yapıdır. Diskin yer değiştirmesi durumunda, ağız açılırken veya kapanırken yeniden yerine oturmasıyla karakteristik bir tıklama sesi oluşur.
Eğer ses yalnızca tek taraftan geliyorsa, ağız açılırken alt çenenin o tarafa doğru hafifçe kayması da sık görülen bir bulgudur.
Çene ekleminden ses geliyorsa endişelenmeli misiniz?
Her çene sesi ciddi bir problem olduğu anlamına gelmez. Ancak bu durumu da göz ardı etmemek gerekir.
Redüksiyonlu disk deplasmanı toplumda sık görülen bir rahatsızlıktır. Buna rağmen, çene eklemi hastalıkları konusunda deneyimli bir diş hekimi tarafından değerlendirilmesi önemlidir.
Disk uzun süre yanlış konumda çalışmaya devam ettiğinde zamanla yapısal değişiklikler gelişebilir. İlerleyen dönemlerde diskte deformasyon oluşabilir veya disk artık eski yerine dönemeyecek şekilde yer değiştirebilir.
Bu noktada birçok hastanın şaşırdığı bir durum ortaya çıkar: Tıklama sesi kaybolabilir. Ancak sesin kaybolması her zaman iyileşme anlamına gelmez. Aksine, bu dönemde ağız açmada kısıtlılık, çenede kilitlenme hissi ve çiğneme sırasında zorlanma görülebilir.
Tıklama dışında hangi sesler duyulabilir?
Hastalarımızın tarif ettiği bir diğer ses ise karda yürürken çıkan sese benzer sürtünme sesidir (krepitasyon).
Bu ses genellikle ileri yaşlarda görülür ve çoğunlukla çene eklemindeki dejeneratif değişikliklerle, özellikle osteoartrit ile ilişkilidir.
Krepitasyonun değerlendirilmesi, eklemde meydana gelen yapısal değişikliklerin anlaşılması açısından önem taşır.
Çeneden ses gelmesinin tedavisi var mı?
Çene ekleminden ses gelmesi tek başına tedavi etmeyi hedeflediğimiz bir durum değildir.
Tedavi kararını belirleyen esas faktörler;
- çene ekleminde ağrı,
- ağız açmada kısıtlılık,
- çiğneme fonksiyonunda bozulma,
- günlük yaşamı etkileyen fonksiyon kaybıdır.
Bu bulgular eşlik ediyorsa tedaviye başlanması gerekir.
Çene eklemi tedavisinde stabilizasyon splintinin yeri
Ağrı ve ağız açıklığında kısıtlılık bulunan hastalarda stabilizasyon splinti, fizik tedavi uygulamaları ve gerekli durumlarda ilaç tedavisi ile birlikte ilk basamak tedavilerden biridir.
Doğru tanı konulup uygun hastalarda kullanıldığında birçok vakada ağrının azalmasına, çene fonksiyonlarının düzelmesine ve eklem seslerinin tamamen kaybolmasına veya belirgin şekilde azalmasına katkı sağlayabilir.
Ancak tedavide öncelikli hedef sesi tamamen ortadan kaldırmak değildir. Asıl amaç; ağrıyı kontrol altına almak, çene fonksiyonlarını yeniden kazandırmak ve eklemdeki hastalığın ilerlemesini önlemektir.
Çenenizden uzun süredir ses geliyor, buna ağrı veya ağız açmada kısıtlılık da eşlik ediyorsa vakit kaybetmeden çene eklemi hastalıkları konusunda deneyimli bir diş hekimine muayene olmanız en doğru yaklaşım olacaktır.
Dr. Öğr. Üyesi Reşat Batuhan Çetiner
Protetik Diş Tedavisi ve Estetik Diş Hekimliği
Dr. Resat Batuhan Çetiner, Başkent Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nden mezun olmuştur. Ondokuz Mayıs Üniversitesi’nde Protetik Diş Tedavisi uzmanlık eğitimini tamamlamış ve akademik kariyerine İstanbul Aydın Üniversitesi’nde öğretim üyesi olarak devam etmektedir.
Dijital diş hekimliği, estetik gülüş tasarımı ve temporomandibular eklem (TME/TMJ) tedavilerinde uzmanlaşan Dr. Çetiner, çağdaş klinik yaklaşımları ileri dijital teknolojilerle birleştirerek fonksiyonel, estetik ve hasta odaklı tedavi çözümleri sunmaya odaklanmaktadır.
