20’lik dişe neden dolgu yapılmaz sorusunun kısa yanıtı şudur: 20’lik diş ağzın en arkasında yer aldığı için iyi temizlenemez, sıklıkla tam çıkamaz ve çevresi kolayca iltihaplanır; bu yüzden üzerine yapılan dolgu çoğu zaman uzun ömürlü olmaz. Diş düzgün çıkmış, fırçayla ulaşılabiliyor ve çürük sınırlıysa dolgu yine de düşünülebilir. Hangisinin size uygun olduğuna muayene ve röntgenle hekiminiz karar verir.
20’lik dişte dolgu ne zaman düşünülür, ne zaman çekim önerilir?
Dolgu, dişin tamamen sürdüğü, karşısındaki dişle temas ettiği ve hastanın bu bölgeyi rahatça temizleyebildiği durumlarda bir seçenektir. Diş yarım çıkmışsa, çürük derinse ya da çevresinde tekrar eden iltihap varsa hekimler genellikle çekimi önerir. Kısacası karar, dişin konumuna, çürüğün boyutuna ve bölgenin ne kadar temiz tutulabildiğine göre verilir.
20’lik dişin konumu ve temizlik zorluğu
20 yaş dişleri ağzın en arka köşesinde bulunduğu için diş fırçası ve diş ipiyle bu bölgeye ulaşmak zordur. Yemek artıkları dişin arkasında ve diş eti cebinde kolayca birikir. Bu da hem dişin kendisinde hem de yapılan dolgunun kenarlarında yeniden çürük oluşmasını kolaylaştırır.
Gömülü 20 yaş dişi ya da yarı gömülü dişlerde durum daha da zordur: dişin bir kısmı diş etinin altında kaldığı için dolgu yapılacak yüzeye tam olarak ulaşılamaz.
Çürük ve tekrar eden enfeksiyon riski
Temizlenmesi zor bir dişte çürük, dolgu yapıldıktan sonra da devam edebilir. Yarı sürmüş 20’lik dişlerin üzerindeki diş eti kapağının altında bakteri birikir; bu bölgede tekrarlayan şişlik, ağrı ve kötü koku görülebilir. Böyle bir dişe dolgu yapmak sorunun kaynağını ortadan kaldırmadığı için hekimler çekimi daha sağlıklı bir yol olarak görebilir.
Çürüğü hızlandıran alışkanlıkları merak ediyorsanız çürük oluşumunu hızlandıran günlük yanlışlar yazımıza göz atabilirsiniz.
Komşu dişe zarar verme durumu
20’lik diş eğik çıktığında önündeki dişe yaslanabilir. Bu temas noktasında yiyecek sıkışır ve hem 20’lik dişte hem de önündeki dişte çürük başlayabilir. Bu durumda 20’lik dişi dolguyla korumaya çalışmak yerine çekmek, önündeki sağlıklı dişi korumanın yolu olabilir.
Dolgu mu, çekim mi? Hekimin muayenede baktığı noktalar
Hekim karar verirken birkaç noktayı birlikte değerlendirir:
- Dişin tamamen mi, yarım mı çıktığı ya da gömülü olup olmadığı
- Çürüğün derinliği ve sinire yakınlığı
- Dişin karşısındaki dişle çiğneme sırasında temas edip etmediği
- Önündeki dişe baskı yapıp yapmadığı
- Bölgede daha önce iltihap ya da şişlik yaşanıp yaşanmadığı
- Bölgenin günlük bakımla temiz tutulup tutulamayacağı
Bu bilgiler için muayene ve gerekirse röntgen çekilir. 20’lik dişin kökü ve çevre dokularla ilişkisi de bu görüntülerle değerlendirilir.
Çekim sonrası dikiş ve ağrı konuları
Çekimden sonra dikiş atılıp atılmayacağı, dişin nasıl çıkarıldığına bağlıdır. Normal çekimlerde çoğu zaman dikişe gerek kalmaz; gömülü 20 yaş dişi ameliyatında ise diş eti açıldığı için dikiş atılır. Hekiminiz kendiliğinden eriyen ya da kontrolde alınan dikiş kullanabilir ve hangisini kullandığını size söyler.
Çekimden sonra ilk günlerde ağrı ve hassasiyet beklenen bir durumdur ve hekiminizin önerdiği ağrı kesicilerle kontrol altına alınır. Ağrı günler geçtikçe azalmalıdır; azalmak yerine artıyorsa kliniğe başvurmanız gerekir.
Çekim sonrası ilk günlerde bakım ve beslenme
İyileşmenin rahat geçmesi için çekim bölgesindeki pıhtının korunması en önemli noktadır. Bunun için ilk gün sert tükürmekten, pipetle içmekten ve çekim yerini dille yoklamaktan kaçının.
- Kanama: Hekiminizin koyduğu tamponu söylenen süre boyunca ısırarak tutun; hafif sızıntı ilk saatlerde normaldir.
- Şişlik: İlk gün yanağın dışından aralıklarla soğuk uygulama şişliği azaltmaya yardımcı olur.
- Ağız bakımı: Dişlerinizi fırçalamaya devam edin ama çekim bölgesine ilk günlerde dokunmayın; gargarayı hekiminizin söylediği zamandan itibaren nazikçe yapın.
- Beslenme: İlk saatlerde ılık ya da soğuk, yumuşak yiyecekler tercih edin; çok sıcak, sert ve baharatlı yiyeceklerden kaçının. Yoğurt, çorba (ılık), püre gibi besinler uygundur; çekim bölgesinin karşı tarafıyla çiğneyin.
- Sigara ve alkol: İyileşmeyi geciktirip kuru soket riskini artırdığı için hekiminizin söylediği süre boyunca kullanmayın.
İyileşme süreci hakkında daha fazla bilgi için 20’lik diş çekimi sonrası iyileşme ne kadar sürer? yazımızı okuyabilirsiniz.
Hangi belirtilerde kliniğe hemen başvurulmalı?
Aşağıdaki belirtilerden biri varsa beklemeden kliniğinizi arayın:
- Tampona rağmen durmayan kanama
- Günler geçtikçe azalmak yerine artan ağrı ya da şişlik
- Ateş, çekim yerinden kötü koku ya da kötü tat
- Ağız açmada belirgin zorlanma, yutkunmada güçlük
- Dudak, çene ya da dilde uzun süre geçmeyen uyuşukluk
Sık sorulan sorular
20’lik dişe neden dolgu yapılmaz?
20’lik diş ağzın en arkasında olduğu için iyi temizlenemez ve sıklıkla tam çıkamaz; bu nedenle dolgu çevresinde yeniden çürük ve iltihap gelişebilir. Diş tam çıkmış ve temizlenebiliyorsa dolgu yapılabilir; karar muayeneyle verilir.
20’lik diş çürürse çekmek şart mı?
Şart değildir. Çürük küçükse ve diş düzgün konumdaysa dolgu yapılabilir; çürük derinse, diş yarım çıkmışsa ya da önündeki dişe zarar veriyorsa çekim önerilir.
20’lik dişe dikiş atılır mı?
Normal çekimlerde çoğu zaman dikiş gerekmez. Gömülü ya da yarı gömülü 20’lik dişlerde diş eti açıldığı için dikiş atılır.
20’lik diş çekimi sonrası ağrı ne kadar sürer?
Ağrı ilk günlerde belirgindir ve gün geçtikçe azalır; süresi çekimin zorluğuna göre değişir. Ağrı azalmak yerine artıyorsa kliniğe başvurun.
20’lik diş çekiminden sonra neler yenir?
İlk saatlerde ılık ya da soğuk, yumuşak yiyecekler (yoğurt, püre, ılık çorba) uygundur. Çok sıcak, sert ve baharatlı yiyeceklerden ve pipetle içmekten iyileşme ilerleyene kadar kaçının.
Çekim sonrası kanama durmazsa ne yapılır?
Temiz bir gazlı bezi çekim yerine koyup bir süre sıkıca ısırın ve başınızı yüksekte tutun. Kanama yine durmuyorsa vakit kaybetmeden kliniğinizi arayın.
Enfeksiyon belirtileri nelerdir?
Artan ağrı ve şişlik, ateş, çekim yerinden kötü koku ya da akıntı başlıca belirtilerdir. Bunlardan biri varsa hekiminiz sizi görmeli ve gerekirse tedavi başlatmalıdır.
Muayene için bize ulaşın
20’lik dişinizde ağrı, çürük ya da sıkışma hissediyorsanız dolgu mu çekim mi gerektiğini muayenede birlikte değerlendirelim. Randevu için kliniğimizle iletişime geçebilirsiniz.
