Kırılan dişe ne yapılır sorusunun ilk yanıtı: sakin kalın, ağzınızı ılık suyla çalkalayın, kırık parçayı bulabiliyorsanız saklayın ve mümkün olan en kısa sürede bir diş hekimine başvurun. Kırık küçük ve yalnızca mine ya da hafif dentin düzeyindeyse bonding ile aynı seansta onarım çoğu zaman mümkündür; kırık sinire yaklaşıyorsa ya da diş kökünü etkiliyorsa tedavi planı farklı olur. Karar, muayene ve röntgene göre hekim tarafından verilir.
Diş kırıldığında ilk yapılacaklar
Diş kırıldığında yapılacaklar sırayla aşağıdaki gibidir:
- Ağzınızı ılık suyla çalkalayın. Kanı ve kırıntıları temizler; soğuk ya da sıcak suya dikkat edin, çünkü kırık bölge hassas olabilir.
- Kanama varsa temiz gazlı bezle bastırın. Birkaç dakika bastırmak çoğu zaman kanamayı durdurur.
- Dışarıdan soğuk uygulayın. Dudak ya da yanakta şişlik varsa kapalı bir buz torbasını yanağa tutun.
- Kırık parçayı bulun ve saklayın. Bir sonraki bölümde nasıl saklanacağı anlatılıyor.
- Kırık kenarı dille ya da parmakla kurcalamayın. Keskin kenar dili yaralayabilir, açıkta kalan doku da hassastır.
- Hekimi arayıp randevu alın. Ağrı, kanama ya da ciddi bir darbe varsa aynı gün başvurun.
Kırık parça varsa nasıl saklanır?
Kırık parça bulunduysa kuru bir mendile sarmak yerine süt ya da tuzlu su gibi nemli bir ortamda saklamak daha doğrudur. Parçayı yıkarken fırçalamayın, kök yüzeyine dokunmayın ve randevuya getirin. Her zaman yapıştırılabilir olmaz, ancak parçanın hekime gösterilmesi onarım seçeneğini genişletir.
Ne kadar sürede hekime gidilmeli?
Diş kırıldığında mümkünse aynı gün ya da en geç birkaç gün içinde hekime gitmek gerekir. Şu durumlarda beklemeden başvurun:
- Soğuk, sıcak ya da havaya karşı keskin hassasiyet varsa
- Dişte kanama görünüyor ya da pembe bir nokta fark ediliyorsa
- Darbeyle birlikte dişin yerinden oynadığı hissediliyorsa
- Yüzde şişlik ya da ateş varsa
- Kırık, dil ya da yanağı kesiyorsa
Hassasiyeti olmayan küçük bir mine kırığında acele etmeyebilirsiniz, ama bu durumda da muayene olmak iyidir; çünkü gözle görülmeyen çatlaklar sonradan daha büyük kırığa dönüşebilir. Hekime giderken ne zaman kırıldığını, nasıl kırıldığını ve ağrı, hassasiyet ya da kanama olup olmadığını anlatmanız, doğru onarım yönteminin seçilmesini kolaylaştırır.
Bonding ile onarım hangi durumlarda uygun?
Bonding, kırık diş ucunun diş renginde kompozit materyalle yeniden şekillendirilmesidir ve genellikle küçük ve orta büyüklükteki ön diş kırıklarında uygundur. Ön dişin ucu kırıldığında kırık sinire yakın değilse ve geriye yeterli sağlam diş dokusu kaldıysa bonding çoğu zaman aynı seansta yapılır. Kırık büyükse ya da diş çatlamışsa kaplama gibi daha kalıcı seçenekler gündeme gelebilir. OPC Klinik’in hizmetleri arasında bonding uygulaması yer alır; bu uygulamayı Kadıköy bonding uygulaması sayfasından inceleyebilirsiniz.
Diş neden kırılır?
Dişler çoğunlukla darbe, sert bir şeyi ısırma, geniş bir çürük ya da eski bir dolgunun çevresinde zayıflayan diş dokusu nedeniyle kırılır. Kanal tedavisi görmüş dişler zamanla gevrekleştiği için daha kolay kırılabilir. Gece diş sıkma ve gıcırdatma da ince mine kenarlarını aşındırarak küçük kırıklara zemin hazırlar. Nedeni bilmek, onarımdan sonra aynı sorunun tekrarlamaması için gereklidir; hekim bu yüzden yalnızca kırığa değil, ısırma düzenine ve alışkanlıklarınıza da bakar.
Bonding işleminin adımları ve anestezi
Bonding işlemi basit bir sıra izler ve çoğu zaman tek seansta tamamlanır:
- Hekim dişi muayene eder, gerekirse röntgen çeker ve kırığın derinliğine karar verir.
- Kırık yüzey temizlenir; kırık küçük ve hassas değilse anestezi genellikle gerekmez, hassasiyet varsa lokal anestezi uygulanır.
- Yüzey bonding materyaline hazırlanır ve diş rengine uygun kompozit seçilir.
- Kompozit katman katman eklenir, şekillendirilir ve özel ışıkla sertleştirilir.
- Diş, ısırma düzenine uygun olacak şekilde düzeltilir ve parlatılır.
İşlem sırasında rahatsızlık duymamanız için hekim gerekirse bölgeyi uyuşturur ve işlem çoğu zaman tek bir seansta biter. Adımları bonding uygulaması nasıl yapılır yazısında daha ayrıntılı bulabilirsiniz.
Çocuklarda düşme sonrası kırık diş
Çocuğun dişi düşme sonrası kırıldıysa önce çocuğu sakinleştirin, ağzını ılık suyla çalkalatın, kanamayı gazlı bezle durdurun ve kırık parçayı bulun. Süt dişlerinde de kalıcı dişlerde de aynı gün hekime gitmek önemlidir, çünkü darbe dişin kökünü ve altındaki kalıcı diş tomurcuğunu etkilemiş olabilir. Hekim dişin süt mü kalıcı mı olduğuna göre onarım, takip ya da çekim kararını verir; korkusu olan çocuklarda yaklaşım için çocuk psikolojisine uygun yaklaşımlar yazımıza bakabilirsiniz.
Bondingin ne kadar dayandığı ve daha kalıcı seçenekler
Bondingin dayanıklılığı, kırığın büyüklüğüne, dişin çiğneme yüküne ve ağız alışkanlıklarına göre değişir. Tırnak yemek, sert gıdaları ısırmak ve diş sıkmak onarımı zorlar; bu alışkanlıklar varsa bonding daha erken aşınabilir ya da kırılabilir. Kırık büyükse ya da diş kökü zayıfsa hekim, bonding yerine kaplama veya kanal tedavisi sonrası kron gibi daha kalıcı bir yöntem önerebilir. Bondingi kaplamayla kıyaslamak için bonding ile porselen veneer arasındaki farklar yazısı yol gösterir.
Maliyeti etkileyen etkenler
Kırık dişin onarım bedeli, kırığın boyutuna, seçilen yönteme ve tedaviye başka işlemlerin eklenip eklenmediğine göre değişir. Bondingle onarılabilen küçük bir kırık ile kanal tedavisi ve kaplama gerektiren derin bir kırık aynı kalemde değerlendirilmez. Muayenede hekim, ihtiyaç duyulan işlemleri ve bunların kapsamını açıklar; yazılı bir planda hangi işlemin neyi içerdiğine bakmak yararlıdır.
Bakım ve sonraki adımlar
Bonding sonrasında ilk gün çok sert gıdalardan kaçınmak ve diş fırçalamaya devam etmek yeterlidir. Dişi kalem, tırnak ya da buz gibi sert cisimlerle zorlamamak, spor yaparken gerekiyorsa koruyucu kullanmak ve gece diş sıkma varsa hekime bildirmek de onarımı korur. Çay, kahve gibi boyayıcı içecekler zamanla kompozitin rengini etkileyebilir; düzenli kontrol ve temizlik onarımın ömrünü uzatır. Kırık dişiniz için muayene olmak isterseniz iletişim sayfasından randevu isteyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Kırılan dişe ne yapılır?
Ağzı ılık suyla çalkalayın, kanamayı bezle durdurun, kırık parçayı saklayın ve hekime başvurun.
Ön dişin ucu kırılırsa bonding yapılır mı?
Kırık küçük ve sinirden uzaksa genellikle yapılır; hekim kırığın derinliğine göre karar verir.
Kırık diş için acil ne zaman gidilmeli?
Ağrı, kanama, hassasiyet, dişte oynama ya da şişlik varsa aynı gün gidilmelidir.
Çocuğun dişi kırılırsa ne yapılmalı?
Kanamayı durdurup kırık parçayı saklayarak aynı gün çocuk diş hekimine götürün.
Bonding kırık dişte ne kadar dayanır?
Kırığın boyutuna ve ağız alışkanlıklarına bağlıdır; büyük kırıklarda daha kalıcı seçenekler gerekebilir.
