Çenenizin ağrıdığını, belki de çenenizden ses geldiğini ya da ağzınızı eskisi kadar açamadığınızı fark ettiniz ve sorunun çözümü için doktora gitmeye karar verdiniz. İyi de çene ağrısı için hangi doktora gitmelisiniz? Ortopedi, kulak burun boğaz (KBB), nöroloji?
Doğru cevap ise bir çene eklemi uzmanına gitmenizdir. Bu alanda uzmanlaşmış hekimler farklı tıp veya diş hekimliği disiplinlerinden gelebilir ve tedavinin farklı kısımlarını yönetebilirler. Ancak çene ağrısı ve fonksiyon bozukluğunda teşhisi koyacak hekim; ya bir ağız, diş ve çene cerrahisi uzmanı ya da eklem konusunda deneyimli bir protetik diş tedavisi uzmanıdır (protez uzmanı). En iyisi, iki uzmanın birlikte muayene etmesi olabilir.
Çene Eklemi Muayenesi Adım Adım Nasıl Gerçekleşir?
İlk muayenede hastamıza detaylı sorular sorarız: Şikayetlerin başlangıcı, ağrının şiddeti ve çenedeki fonksiyon kaybının durumu değerlendirilir. Ardından ağız açıklığı ölçülür; bu veri hem doğru teşhis hem de tedavi sürecinin takibi için çok önemlidir.
Sonra çiğneme kaslarının ve çene ekleminin fizik muayenesi yapılır:
- Ağrılı bölgeler bulunur,
- Ağrının hangi fonksiyonda şiddetlendiği belirlenir,
- Çene hareketlerinin normal sınırlarda olup olmadığı kontrol edilir.
Bu bilgiler kayıt edildikten sonra dişlerin detaylı muayenesine geçilir. Çünkü dişlerde oluşacak patolojiler bu bölgeye yansıyacak kadar yakındır. Hem de çiğneme sisteminin ana sonucu dişleri bir araya getirmektir; bu nedenle dental oklüzyon dediğimiz dişlerin birbiriyle örtüşme ilişkisinin detaylı analizi son derece önemlidir. İşte bu yüzden çene eklemi ve kaslarının tedavisi uzman diş hekimleri tarafından yönetilir.
Çene Ağrısında Görüntüleme Yöntemleri: Çene MR’ı ve Tomografi
Son basamak olarak, gerekli durumlarda MR (Emar) ya da tomografi istenir. MR, çene eklem diskini görüntülemenin tek yoludur. Fonksiyon sırasında çene hareketlerini mümkün kılan, alt ve üst çene arasında adeta bir yastık gibi duran disk, çene eklemi hastalıklarında doğrudan etkilenir ve bu diski detaylı görmenin yolu MR görüntülemedir.
Eklem içi patolojinin çözümü girişimsel ise (eklem ameliyatı, eklem içi yıkama / artrosentez gibi) MR görüntüleme mutlaka istenebilir.
İdeal çene eklemi tedavi süreci; çene cerrahısı ve protetik diş tedavisi uzmanının süreci birlikte yönetmesiyle oluşur. Bazı durumlarda ise tedaviye fizik tedavi desteği almak gerekebilir.
Dr. Öğr. Üyesi Reşat Batuhan Çetiner
Protetik Diş Tedavisi ve Estetik Diş Hekimliği
Dr. Resat Batuhan Çetiner, Başkent Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nden mezun olmuştur. Ondokuz Mayıs Üniversitesi’nde Protetik Diş Tedavisi uzmanlık eğitimini tamamlamış ve akademik kariyerine İstanbul Aydın Üniversitesi’nde öğretim üyesi olarak devam etmektedir.
Dijital diş hekimliği, estetik gülüş tasarımı ve temporomandibular eklem (TME/TMJ) tedavilerinde uzmanlaşan Dr. Çetiner, çağdaş klinik yaklaşımları ileri dijital teknolojilerle birleştirerek fonksiyonel, estetik ve hasta odaklı tedavi çözümleri sunmaya odaklanmaktadır.
